Yazılar · Alaçatı'dan yazılar
Sonbaharda Alaçatı: Sezondan sonra, ekimden aralık başına
Sonbaharda Alaçatı, ekimden aralık başına kadar, kalabalık çekilip deniz hâlâ ılıkken; zeytinin toplandığı, ilk otların döndüğü ve Hacımemiş sokaklarının sessizleşip yine de yaşadığı bir mevsim.
Sonbaharda Alaçatı, bize sorarsanız yılın en yumuşak zamanı. Ekimde yaz kalabalığı çekilir ama deniz hemen soğumaz: uzun yıllar ortalamasına göre Çeşme açıklarında su ekimde 21 °C civarında, kasımda 19 °C civarında; değerler yıldan yıla değişir. Ekim, kasım ve aralık başı; yüzmenin, zeytinin ve sessiz sokakların mevsimi.
Ekim sabahları hâlâ denize gidiyoruz. Plajlar boşalmıştır, su yazın biriktirdiği sıcaklığı yavaş yavaş bırakır. Ayların sayılarla anlatımı için 'Yıl boyu Alaçatı' ve hava ile deniz sıcaklığı sayfalarımıza bakabilirsiniz; burada biz yalnızca o duyguyu anlatmak istiyoruz: denizden çıkıp ılık bir rüzgârla eve yürümenin, yazın kalabalığında hiç fark etmediğimiz o huzurunu.
Çeşme'nin çevresinde zeytin zamanı gelir. 2025'te Çeşme'de zeytin ve damla sakızı hasadı eylül ortasında, Ayasaranda'da sezonun ilk zeytinlerinin toplanmasıyla açıldı. Germiyan'ın Zeytincik mevkii yaklaşık elli bin ağacıyla 'zeytin denizi' diye anılır. Yağlık zeytin ise genellikle kasım ve aralıkta toplanır. Tarlaların kenarında serilmiş örtüler, dallara vuran sırıklar: sonbaharın sesi budur.
İlk yağmurlarla otlar da dönmeye başlar. Ege'de yabani ot yılın her ayında bulunur; turp otu sonbaharla toplanmaya başlar, radika ve ötekiler ise şubattan mayısa en bol hâline ulaşır. Çeşme köylerinden kadınların topladığı otlar semt pazarlarına iner; cumartesi pazarını ayrı bir yazıda anlattık.
Hacımemiş'te taş sokaklar sessizleşir ama ölmez. Komşular kapı önünde oturur, kediler güneşli eşiği paylaşır, evlerde soba hazırlığı başlar. Ekimden sonbahar sonuna dek yapacak çok şey vardır ve bir hafta çabuk geçer; aralıkta kasaba kış sükûnetine girer, o zaman iki üç gün yeter. Kışı 'Alaçatı'da kış: bir aylık konaklama' sayfamızda anlattık; aklınıza takılanları sitemizdeki yapay zekâ asistanımız Uğur 2.0'a da sorabilirsiniz.